داراى هدف و انگيزهء بزرگ و ارزشمندى باشد تا به چنين عملى دست بزند . از اين رو ، يكى از مسائلى كه مىتواند فرماندهى را در طرح‌ريزى يارى دهد ، شناختى است كه بايد از انگيزه و محرّك دشمن داشته باشد . انگيزه‌هايى كه انسان را به جنگ وامىدارد ، براساس گرايش‌هاى مادى و معنوى شكل مىگيرد . انگيزه ، گاهى ايمان به خداوند و دفاع از دين مقدّس اسلام ؛ تلاش براى گسترش تعاليم آن در جهان ، ايجاد زمينه براى برپايى قسط و عدل ، و دفاع از حيثيت ، شرف ، ناموس ، سرزمين و ملت خويش است و گاهى خونخواهى ، انتقامجويى ، شهوترانى ، دنياخواهى ، رياست‌طلبى و . . . است . امّا بديهى است انگيزه سرچشمه گرفته از ايمان راسخ به مبدأ و معاد با انگيزه برخاسته از خواهش‌هاى دنيوى و مادى در چگونگى جنگيدن تأثير يكسان ندارند ، زيرا آن كس كه دنيا را مزرعه آخرت ، و زندگى جاويد را سراى ديگر ، و شهادت در راه خدا را بالاترين سعادت مىداند ، استقامت و صبر و بردبارى و خستگىناپذيرىاش و برتر از نيرويى است كه به چيزى جز مسائل دنيوى و رسيدن به مقام و امتيازات دنيوى مىانديشد . كسى كه در راه حق مىجنگد ، هر پيشامد ( پيروزى يا شهادت ) را براى خويش نيكو مىداند « 1 » و در هر دو صورت ، به پاداش خويش ، كه همان بهشت جاويد است ، مىرسد . قرآن مىفرمايد : . . . « . . . وَ مَنْ يُقاتِلْ فى سَبيلِ اللَّهِ فَيُقْتَلْ اوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتيهِ اجْراً عَظيماً » « 2 »

--> ( 1 ) - قُل هَلْ تَرَبَّصُونَ بِنا الَّا احْدَى الْحُسْنَيَيْنِ ، توبه ( 9 ) ، آيهء 52 . ( 2 ) - نساء ( 4 ) ، آيهء 74 .